Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα είναι το ένατο από τα εννέα μειονεκτήματα του ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Είναι και αυτό που συζητιέται πιο συχνά με λάθος αριθμούς, και από τις δύο πλευρές. Το ηλεκτρικό δεν βγάζει καυσαέρια από εξάτμιση. Αυτό όμως δεν σημαίνει μηδενικές εκπομπές: το ρεύμα του παράγεται σε σταθμούς, και η μπαταρία του κατασκευάζεται με ενέργεια και μέταλλα που εξορύσσονται.

Πόσο «καθαρό» είναι το ελληνικό ρεύμα

Κατά το Green Tank, η ένταση άνθρακα της ελληνικής ηλεκτροπαραγωγής το 2025 ήταν 264,7 γραμμάρια CO₂ ανά κιλοβατώρα. Με κατανάλωση 16 kWh ανά 100 χλμ., την προεπιλογή του υπολογιστή, αυτό είναι περίπου 4,2 κιλά CO₂ ανά 100 χλμ. από την παραγωγή του ρεύματος. Ο αριθμός δεν περιλαμβάνει τις απώλειες του δικτύου και της φόρτισης, ούτε την κατασκευή του αυτοκινήτου. Όσο μεγαλώνει το μερίδιο των ανανεώσιμων στην ηλεκτροπαραγωγή, τόσο πέφτει αυτός ο αριθμός για το ίδιο αυτοκίνητο, κάτι που δεν συμβαίνει με το καύσιμο ενός θερμικού.

Το αποτύπωμα της μπαταρίας

Η κατασκευή ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου εκπέμπει περισσότερο από την κατασκευή ενός αντίστοιχου θερμικού, κυρίως λόγω της μπαταρίας. Ένα ηλεκτρικό ξεκινά λοιπόν τη ζωή του με «χρέος» εκπομπών, που το ξεπληρώνει σταδιακά με τα χιλιόμετρα, επειδή εκπέμπει λιγότερο σε κάθε χιλιόμετρο. Η εξόρυξη λιθίου, νικελίου και κοβαλτίου έχει επίσης τοπικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος, για παράδειγμα στην κατανάλωση νερού σε ξηρές περιοχές όπως η έρημος Ατακάμα της Χιλής. Αυτό είναι πραγματικό μειονέκτημα και δεν εξαφανίζεται με καθαρότερο ρεύμα.

Τι δείχνει ο κύκλος ζωής

Η πιο αναλυτική σύγκριση είναι η μελέτη κύκλου ζωής του ICCT, του Διεθνούς Συμβουλίου για τις Καθαρές Μεταφορές, του 2021. Περιλαμβάνει την κατασκευή του αυτοκινήτου και της μπαταρίας, την παραγωγή καυσίμου ή ρεύματος και τη χρήση. Για ένα ηλεκτρικό μεσαίας κατηγορίας που ταξινομείται στην Ευρώπη, οι εκπομπές σε όλη τη ζωή του βγαίνουν 66% έως 69% χαμηλότερες από ενός αντίστοιχου βενζινοκίνητου. Για αυτοκίνητα που θα ταξινομηθούν το 2030, καθώς το ρεύμα καθαρίζει, η διαφορά προβλέπεται 74% έως 77%. Με ρεύμα μόνο από ανανεώσιμες, 81%.

Η μελέτη αφορά τον μέσο όρο της Ευρώπης, όχι ειδικά την Ελλάδα, και είναι του 2021. Η ελληνική ηλεκτροπαραγωγή έχει διαφορετικό μείγμα, οπότε ο ακριβής αριθμός διαφέρει. Η κατεύθυνση όμως είναι σαφής: η μπαταρία προσθέτει εκπομπές στην αρχή, αλλά σε όλη τη ζωή του αυτοκινήτου το ηλεκτρικό εκπέμπει λιγότερα.

Και η πόλη

Υπάρχει και μια διάσταση που δεν φαίνεται στους τόνους CO₂: η ποιότητα του αέρα εκεί που ζούμε. Το ηλεκτρικό δεν βγάζει καυσαέρια στον δρόμο, όπου κι αν παράγεται το ρεύμα του. Σκόνη από φρένα και ελαστικά παράγει κι αυτό, όπως κάθε αυτοκίνητο. Αν θέλετε να δείτε και τα υπόλοιπα προβλήματα, ξεκινήστε από το πρώτο: την τιμή αγοράς.

Πότε δεν σας αφορά: αν σας ενδιαφέρει η ποιότητα του αέρα στην πόλη και το συνολικό αποτύπωμα σε όλη τη ζωή του αυτοκινήτου. Τότε, κατά το ICCT, το ηλεκτρικό βγαίνει σαφώς μπροστά. Μετράει περισσότερο αν κάνετε πολύ λίγα χιλιόμετρα, γιατί το «χρέος» της μπαταρίας αποπληρώνεται πιο αργά.